Ryzyko wystąpienia pożaru na podstawie statystyk
W celu poznania skali zagrożenia warto odnieść się do statystyk Państwowej Straży Pożarnej za 2024 r. Często ubezpieczając nieruchomość między innymi na wypadek wystąpienia pożaru nie zwracamy uwagi na szczegóły, ponieważ wydaje się nam że realnie taka sytuacja nas nie spotka i ryzyko pożaru jest znikome. Warto zastanowić się czy jest tak w rzeczywistości.
Zgodnie ze Statystykami zdarzeń Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej (SWD PSP) za rok 2024 ogólna liczba pożarów w Polsce to 102 882 pożary. Pożary gdzie prawdopodobną przyczyną były wady urządzeń i instalacji elektrycznych, w szczególności przewody, osprzęt oświetlenia, odbiorniki bez urządzeń grzewczych to 5579 pożarów oraz 487 pożarów wynikało z nieprawidłowej eksploatacji urządzeń i instalacji elektrycznych.
Jak widać są to znaczące liczby także w odniesieniu do urządzeń i instalacji, których nieodpowiedni stan techniczny i brak przeglądu może być przyczyną pożaru. Warto poświęcić trochę więcej czasu i sprawdzić zapisy warunków ubezpieczenia, ponieważ samo wykupienie ubezpieczenia często będzie niewystarczające.
Znaczenie przeglądów ppoż dla ochrony ubezpieczeniowej
Przeglądy ppoż czyli wykonywane zwykle raz w roku przeglądy techniczne urządzeń przeciwpożarowych są obowiązkiem prawnym. Wymóg ten wynika między innymi z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Rodzaje urządzeń i instalacji, które zaliczają się do grupy urządzeń przeciwpożarowych wymienione zostały również w tym rozporządzeniu, będą to np.:
-
hydranty,
-
gaśnice,
-
systemy sygnalizacji pożarowej,
-
systemy oddymiania,
-
oświetlenie awaryjne,
-
przeciwpożarowe wyłączniki prądu.
Właściciele, zarządcy lub najemcy nieruchomości powinni pamiętać o regularnych przeglądach ppoż, które będą potwierdzone odpowiednią dokumentacją w postaci protokołów z przeglądu. Najmniej oczekiwaną sytuacją byłoby kiedy to dopiero ubezpieczyciel poinformowałby o brakach w przeglądach w toku likwidacji zgłoszonej szkody.
Jednak same przeglądy to nie wszystko. Po każdym przeglądzie formułowane są zalecenia w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości i usterek. Rolą władającego nieruchomością jest zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego nieruchomości i utrzymanie w sprawności wszelkich urządzeń. Istotne jest aby zalecenia po przeglądzie wykonane były jak najszybciej w celu doprowadzenia urządzeń ppoż do pełnej sprawności.
Przeglądy instalacji – gaz, komin, prąd
Z bezpieczeństwem pożarowym wiążą się również przeglądy, które nie obejmują urządzeń przeciwpożarowych, ale mają realny wpływ na ryzyko wystąpienia pożaru i będą rozpatrywane przez ubezpieczyciela po zgłoszeniu szkody. Do tych przeglądów zaliczamy:
-
przegląd instalacji gazowej,
-
przegląd przewodów kominowych i wentylacyjnych,
-
przegląd instalacji elektrycznej.
Ten zakres przeglądów dotyczy największej liczby ludzi w naszym kraju, ponieważ odnosi się nie tylko do dużych obiektów jak budynki mieszkalne wielorodzinne, zakłady produkcyjne, biura, ale też do większości domów jednorodzinnych. W każdym domu występuje co najmniej jedna z wymienionych instalacji. Tutaj świadomość potrzeby wykonywania przeglądów jest najmniejsza. Najczęściej w tej grupie przychodzi przykre rozczarowanie, kiedy ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania z powodu niespełnienia obowiązków prawnych w zakresie przeglądów.
O co powinien zadbać właściciel domu lub mieszkania?
Niesprawne instalacje gazowe, kominowe, czy elektryczne mogą powodować powstanie pożaru. Właściciele domów jednorodzinnych muszą sami zadbać o wykonanie wymaganych przeglądów i konserwacji. W budynkach mieszkalnych jednorodzinnych przeglądy zlecane są najczęściej przez administrację, ale każdy właściciel mieszkania powinien sprawdzić czy wszystkie przeglądy są wykonywane zgodnie z wymaganiami przepisów ppoż.
Przeglądy instalacji w budynkach mieszkalnych wynikają z wielu przepisów. Przyjrzymy się wymaganiom dotyczącym poszczególnych instalacji.
Przeglądy instalacji gazowych - jak często?
Podstawą prawną wykonywania przeglądów instalacji gazowej jest art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414) oraz Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
Zgodnie z wymaganiami przepisów okresowa kontrola stanu technicznego instalacji gazowej powinna być wykonywana:
-
co najmniej raz w roku dla budynków o powierzchni nie przekraczającej 2000 m2,
-
dwa razy w roku dla budynków o powierzchni przekraczającej 2000 m2.
Przegląd ten powinien być wykonywany równocześnie z kontrolą instalacji wentylacyjnej.
Przeglądy przewodów kominowych i wentylacyjnych - terminy i przepisy
Podstawą prawną wykonywania przeglądów przewodów kominowych jest art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414). Z Ustawy wynika, że zarządca nieruchomości powinien co najmniej raz w roku zlecić wykonanie przeglądu przewodów kominowych i wentylacyjnych osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia - mistrz kominiarski.
Dokładna częstotliwość przeglądów przewodów kominowych uzależniona jest od rodzaju paliwa spalanego w palenisku. Terminy te zostały określone w § 34 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Dla poszczególnych rodzajów palenisk okresy te wyglądają następująco:
-
zakłady zbiorowego żywienia i gastronomiczne - co najmniej raz w miesiącu,
-
opalane paliwem stałym - co najmniej raz na 3 miesiące,
-
opalana paliwem ciekłym i gazowym - co najmniej raz na 6 miesięcy.
Przeglądy przewodów wentylacyjnych przeprowadza się zgodnie z art. 62 ust. 1 Ustawy Prawo budowlane:
-
co najmniej raz w roku dla powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 2000 m2,
-
co najmniej dwa razy w roku dla powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2.
Przeglądy instalacji elektrycznej - raz na 5 lat
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zobowiązuje zarządcę lub właściciela obiektu do badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Czynności te powinny być wykonywane co najmniej raz na 5 lat.
OWU PZU i Warta – kiedy możesz liczyć na wypłatę?
Należy mieć świadomość tego, że każda firma ubezpieczeniowa określa zasady wypłaty odszkodowania i zakresu ubezpieczenia w dokumencie o nazwie Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU). W odniesieniu do realizacji obowiązku prawnego jakim są wymienione wcześniej przeglądy techniczne towarzystwa ubezpieczeniowe prezentują różne podejście.
Dla przykładu porównajmy zapisy ubezpieczenia PZU Dom w OWU PZU oraz Ubezpieczenie Mieszkaniowe w OWU Warta.
| OWU PZU | OWU Warta |
|---|---|
|
"PZU odpowiada również za szkody, które ubezpieczony wyrządził wskutek rażącego niedbalstwa, jeśli szkoda powstała w następstwie: 1) niewykonania okresowych przeglądów technicznych:
|
"WARTA nie odpowiada również za szkody wynikające z: ... 5) niewykonania przez Ubezpieczonego przeglądów technicznych, badań okresowych lub czynności, do wykonania których Ubezpieczony jest zobowiązany przepisami prawa, o ile miało to wpływ na powstanie lub rozmiar szkody ..." |
Podsumowanie – jak uniknąć odmowy wypłaty odszkodowania?
Jak widać na powyższych przykładach PZU stosuje bardziej przyjazne zapisy, na podstawie których odszkodowanie zostanie wypłacone nawet w sytuacji, kiedy ubezpieczony nie wykonał wymaganych przeglądów.
Warta prezentuje niekorzystne stanowisko w tym zakresie, ponieważ w rozdziale określającym wyłączenia odpowiedzialności jako podstawę niewypłacenia odszkodowania podaje brak ważnych przeglądów technicznych. Dotyczy to sytuacji kiedy stwierdzona przyczyna pożaru miała związek z określoną instalacją. Może to być na przykład pożar domu spowodowany nieszczelnym przewodem kominowym. Jeśli natomiast pożar spowodowany byłby zwarciem instalacji elektrycznej, która posiada wymagane przeglądy, to brak przeglądu kominiarskiego nie powinien przyczynić się do odmowy wypłaty odszkodowania.
